Mirmahmud Mirəlioğlu: "Şəxsi nəfsini öldürməyi bilən insanlar əsl millət vəkili hesab edilməlidir"

- Ölkədə nə vaxt müharibə elan edilərsə, partiyalar fəaliyyətini dondurmağa hazırdır...

 Prezident seçkiləri parlament seçkilərini və ya tərsinə parlament seçkiləri prezident seçkilərini əvəz etsə də, müxalifət yenə də öz ampluasından çıxa bilmir. Yenə də seçki ərəfəsində köhnə məsələlər qabardılır və daxili ambisiyalar öz işini görür. Elə "Yeni Müsavat" qəzetinin son sayında reallaşan Əvəz Temirxanla Pənah Hüseynin debatı da bunu deməyə əsas verir. Debat zamanı söhbətin xeyli hissəsi kiminsə saxta mandat alıb-almamasından və ya ondan imtina edib-etməməsindən gedir. Azərbaycan təcrübəsində ilk dəfə olaraq deputat mandatından imtina edən KAXCP-nin sədri Mirmahmud Mirəlioğlu ilə hələ də davam edən mandat söhbətindən və müxalifətin hazırkı durumundan danışacağıq.

   - Əslində mandat məsələsi sırf şəxsi məsələ deyil. Düzdür, bir mandat bir şəxsin olur. Amma söhbət Milli Məclisin üzvü olan millət vəkilinə verilən mandatdan gedirsə, o zaman mandat əsl millətin vəkilinin mandatına çevrilməlidir. İnsan 5 il müddətində millət vəkili olmaqla işini bitmiş hesab etməməlidir. Türkiyə Cümhuriyyətində olduğu kimi olsa, daha yaxşıdır. Türkiyədə biri növbəti dəfə seçilməsə, həmin adama əski millət vəkili deyirlər ki, bu da hardasa həmin insanın məsuliyyətini azaltmır. Kimin payına millət vəkili olmaq düşürsə, hesab edirəm ki, həmin vəkillik birinci gündən ölənə qədər onun boynunda məsuliyyət olmalıdır. Eyni zamanda, bu məsuliyyət firqə təəssübkeşliyindən üstün olmalıdır. Yəni partiya mənsubiyyətinin fövqündə dayanmağı bacaran insanlar, şəxsi nəfsini öldürməyi bilən insanlar əsl millət vəkili hesab edilməlidir. Bizdə isə bu məsələlər qatışıqdır və bir az da başqa cürdür. Azərbaycanda mandatın tərifi, ona münasibət ayrı-ayrıdır və kim necə istəyir, o cür də millət vəkili olmağı düşünür. Yəni Azərbaycanda mandata 125 cür münasibət var.

   - Azərbaycanda mandata münasibət fərqli olduğu kimi, seçkilərə də münasibət fərqlidir. Biri boykotu, digəri seçkiyə qatılmağı düşündüyü halda bir başqası başqa namizədi dəstəkləməyi düşünür. Özü də perspektivi görmədiyi halda. Sizcə, indiki halda müxalifətin seçkiyə yanaşması düzgündürmü?

   - Seçkiyə münasibət formasının necə olmasından asılı olmayaraq əsas məsələ seçkinin ədalətli və demokratik olmasıdır. Əgər mahiyyət və məzmunda azad və ədalətli seçki keçirmək olmayacaqsa, məsələlər getdikcə qəlizləşəcək. İndi doğrudan da 5 il bundan əvvəlki seçki mühiti yoxdur. Yəni 5 il bundan əvvəlki münasibət bu dəfə olmayacaq. İllər də dəyişib, münasibət də. Eyni zamanda, partiyaların təcrübəsi də artıb. Ola bilər ki, kimsə seçkiyə tək gedəcək, kimsə hansısa formada özünə vahid namizəd tapacaq və ya komanda şəklində seçkiyə qatılacaq. Hesab edirəm ki, bütün hallarda 2008-ci ilin prezident seçkilərinin nəticəsi ilk olaraq Azərbaycanın daxilində tanınmalıdır. Yəni hansısa müxalifət partiyası əvvəlcədən öz gücünü bilirsə və rəsmi nəticələr hardasa onun öz beynində formalaşan nəticələrlə uzlaşırsa, o zaman cığallıq edib nəticələri tanımamaq lazım deyil. Eyni zamanda elə nəticələr açıqlanmalıdır ki, hamı onu tanısın və ya razılaşsın.

   - Demokrat, Müsavat və digər üç partiya daxil olmaqla 5 partiya blok yaratmaq niyyətindədirlər və rəsmən 5 illik müqavilə bağlamağı düşünürlər. Sizcə, bir-birlərinin namizədini dəstəkləməyə razı olmayan bu beş partiyanın bloku uğurlu olacaqmı?

   - Biz blok nümunəsini bu yaxınlarda ortaya qoyduq. Yəni Demokratik Seçki Mərkəzi formalaşdırdıq və ora həm parlamentdə təmsil olunan, həm də parlamentdən kənarda qalan partiyalar daxil oldu. Maraqlısı ondan ibarətdir ki, məhz bu partiyaların bir arada olması təkcə 2008-ci il prezident seçkilərinə hesablanmayıb. Konkret olaraq bu birlik prezident seçkiləri ərəfəsində yaransa da, həm də qarşıdan gələn bələdiyyə və parlament seçkilərini hədəfə götürüb. Əgər beşlər də məsələyə bu formada təmiz və saf yanaşsalar, niyyətləri uğurlu ola bilər. Nəzəri baxımdan hər şey mümkündür. Amma praktik baxımdan məsələ o qədər də sadə görünmür. Çünki bu məsələdə hər kəsin qarşısına götürdüyü öhdəlik və əsasnamə əsas rol oynayır ki, bu da məsələni qarışdırır.

   - Müxalifətin zəif olduğu hamıya bəllidir. Ona görə də cəmiyyətdə belə fikirlər seçki ərəfəsində daha çox səslənir ki, əgər müxalifət partiyaları zəifdirsə, niyə bunu boynuna alıb fəaliyyətlərini dondurmurlar?

   - Bu, razılaşması mümkün olmayan bəsit bir fikirdir. Əgər siz məndən müsahibə alırsınızsa və biz ikilikdə söhbət ediriksə, o zaman sualları verən şəxs kimi sizin, cavab verən şəxs kimi isə mənim üzərimə hardasa məsuliyyət düşür. Yəni siz mənim cavablarıma, mən isə sizin suallarınıza görə məsuliyyət daşımasaq da, düşünürəm ki, əsas məsələyə oxucu qiymət verəcək. Ona görə oxucu da yaxşı bilir ki, "Azərbaycan müxalifəti gücsüzdür və niyə fəaliyyətini dondurmur" demək düzgün olmazdı. Bu məsələdə hər şeyi müxalifətin üstünə atmaq yanlışdır. Biz cəmiyyət olaraq, ölkə olaraq zəifik. Əgər biz güclü dövlət və ya güclü cəmiyyətiksə, onda nəyə görə torpaqlarımızın 20 faizi əlimizdə deyil? Və ya biz dövlət, cəmiyyət olaraq güclüyüksə, onda nə üçün bizi ATƏT, İFES dialoqa çağırır, masa arxasında əyləşdirməyə çağırır. Biz həddən artıq zəifik. Və bu həddən artıq zəif olan cəmiyyətin, məmləkətin zəncirlərindən bir halqası da müxalifətdir. Təbii ki, cəmiyyət zəifdirsə, onun müxalifəti də zəif olmalıdır. Sadəcə olaraq imkanları az, məsuliyyəti çox olduğuna görə bu zəiflik müxalifətdə daha çox görsənir. Bir seçkidə müxalifətin hansısa qanadı ilə işləyib, onları şirnikləndirib, ələ alıb mandat verirlər, digər seçkidə isə onları atıb başqalarının əlindən tuturlar. Nəticədə isə müxalifət itirir və zəifləyir. Ümumi halda müxalifətin fəaliyyətini o zaman dondurmaq olar ki, Azərbaycanda hansısa bir gün məsələn, saat 10:00-dan və ya 12:00-dan müharibə vəziyyətini dövlət başçısı elan etsin. Yəni səfərbərlik edilsin və biz də həmin andan etibarən bildirək ki, fəaliyyətimizi dondururuq və verilən sərəncama, yaxud fərmana tabe oluruq. Yalnız bu zaman müxalifətin fəaliyyətini dondurmasından danışmağa dəyər. Qalan söhbətlər siyasi söz gəzişmələridir.

   - Rəhbərlik etdiyiniz təşkilatın mərhum sədri Elçibəy Azərbaycan dövlətini, cəmiyyətini, millətini ən uca adlandırırdı. Siz isə bunun əleyhini deyirsiniz. Bu təzadlı fikirlər nəylə bağlıdır?

   - Qətiyyən fikirlərdə təzad olmadı. Mən millətdən danışmadım. Mən cəmiyyətdən danışdım. Söhbət millətdən getmir. Millət və cəmiyyət ayrı-ayrı müstəvidə olan məsələlərdir. Bəli, yenə deyirəm, biz cəmiyyət olaraq, ölkə olaraq bir çox ölkələrdən zəifik. Mən dediklərimin məsuliyyətini daşıyıram. Biz cəmiyyət olaraq hüquqlarımız uğrunda guya mübarizə aparırıq. Əslində isə biz vəzifələrimizi bilmirik. Bu məsələ sizin qəzetdə gedəndən sonra polemikaya çıxanlar olacaq və mən məmnuniyyətlə onları dinləyib fikirlərimi əsaslandırmağa hazıram.

Açar sözlər:

Ermənistan Elmlər Akademiyasının Şərqşünaslıq İnstitutunun direktoru belə deyib

"Türkiyə Ermənistanla münasibətləri yeni müstəviyə keçirməyə çalışır" - Ermənistan Elmlər Akademiyasının Şərqşünaslıq İnstitutunun direktoru Ruben Safrastyan bu iddia ilə çıxış edib. Dünən jurnalistlərin suallarını cavablandıran professor bu fikrini Türkiyə prezidenti Abdulla Gülün Ermənistanın yeni seçilmiş dövlət başçısı Serj Sarkisyanı bu posta seçilməsi münasibətilə təbrik etməsi ilə əsaslandırıb. "Abdulla Gülün Serj Sarkisyana ünvanladığı təbrik məktubunda bir neçə yeni məqam əksini tapıb və bu göstərir ki, Ankara Ermənistanla münasibətlərin normallaşdırılması üçün ciddi addımlar atır".

   Bununla yanaşı, R.Safrastyan hesab edir ki, Ermənistanda keçirilmiş prezident seçkisindən sonra yaşanan faciəvi hadisələr həm Türkiyə mətbuatında, həm də analitik mərkəzlərdə Ankara - İrəvan münasibətlərinə də yanaşmanı dəyişib:

   "Türkiyənin aparıcı strateji tədqiqatlarından biri Abdulla Gülün Serj Sarkisyana təbrik ünvanlamasını vaxtından əvvəl atılmış addım sayıb. Yerli mətbuat isə Ermənistanda baş verənləri rəngli inqilab kimi təqdim edərək yerli hökuməti İrəvanla bağlı məsələdə gözləməyə çağırıb".

   Ekspert hesab edir ki, bütün bunlarla yanaşı, Türkiyənin münasibətləri dəyişmək istəyində olması "ortadadır". "Avropa Parlamentinin türk deputatlarından biri bildirib ki, Ankaranın Ermənistana münasibəti prezident Gülün son addımından qaynaqlanaraq formalaşdırılmalı, son günlər yerli mətbuatda dərc olunanlar ona təsir etməməlidir", - deyə R.Safrastyan bildirib. O hesab edir ki, yaxın zamanlarda Türkiyənin Ermənistanla bağlı siyasəti iki istiqamətdə aparılacaq: "Bir tərəfdən Türkiyə Gülün məktubuna əsasən münasibətlərin normallaşması üçün yollar axtaracaq, digər yandan isə Ermənistana informasiya təzyiqi davam etdiriləcək. Söhbət Türkiyə mətbuatında Dağlıq Qarabağda Kürd Fəhlə Partiyasının hərbi bazalarının yerləşdirilməsinə dair yer alan məlumatlardan gedir. Kütləvi informasiya vasitələri Türkiyənin bu problemi aradan qaldırması üçün güc tətbiqinin belə mümkün olduğunu yazırlar". 

Açar sözlər:

Hakimiyyətə təxribat versiyası ağlabatan deyil

Gülər Əhmədova və Əli Həsənov

"Azadlıq" qəzetinin əməkdaşı Aqil Xəlilin bıçaqlanması sıradan hadisə deyil. Baxmayaraq, YAP Siyasi Şurasının üzvü, millət vəkili Gülər Əhmədova jurnalistə edilən sui-qəsdi adi cinayət hadisəsi adlandırıb. Və ardınca deyib: "Hər kəs bıçaqlana bilər. Bu, müəllimə, həkimə, jurnalistə də aiddir. Amma baş verən hər hansı bir cinayət faktı açıq qalmalı deyil".

 Prezident Aparatı ictimai-siyasi şöbəsinin müdiri Əli Həsənov isə fərqli düşünür. Hadisəyə münasibət bildirən Ə.Həsənov jurnalistin bıçaqlanmasının hakimiyyətə qarşı təxribat olduğunu bəyan edib: "Hökumət mediaya qarşı istənilən aksiyanın, zorakılıq hallarının əleyhinədir. Bu hadisəni törədənlərin tapılıb cəzalandırılması üçün hüquq-mühafizə orqanlarına müvafiq tapşırıqlar verilib".

Zeytun cəhənnəm meyvəsiymiş ki...

Hakimiyyətdə təmsil olunan digər şəxslər də Ə.Həsənovun dediklərini bir növ təkrar edib. Deməli, Gülər xanım yanılır. Hansı qəzetdə işləməsindən, mövqeyinin necə olmasından asılı olmayaraq, jurnalistə qarşı zorakılıq ağır, böyük, qeyri-adi və biabırçı hadisədir. Söz azadlığı fonunda Azərbaycanın beynəlxalq təşkilatların hədəfində olduğu ərəfədə bir qəzetin məcburən bağlanması belə, ölkənin imicinə zərbədir. Çox güman Prezident Aparatının ictimai-siyasi şöbəsinin müdirinin jurnalistə tuşlanan bıçağı "hakimiyyətə qarşı təxribat" hesab etməsi bu reallığın diqtəsindən yaranıb. Amma ortada başqa versiyalar da olmamış deyil. A.Xəlilin 6-cı mikrorayon ərazisində yerləşən "Zeytunluq" adlanan sahədə oranın sahibləri tərəfindən döyülməsinin ardınca bıçaqlanması "hakimiyyətə yönələn təxribat" ehtimalını arxa plana atır. Hakimiyyətə yönələn təxribat planı bir qədər tanınmış jurnalist üzərində həyata keçirilsəydi, təşkilatçılar daha uğurlu nəticə əldə edərdi. Belədə beynəlxalq təşkilatlar rəsmi Bakı ilə diqtə dilində danışardı ki, bu fakt prezident seçkisi ərəfəsində hakimiyyətə ciddi zərbə olardı. Təxribat versiyası həm də ona görə inandırıcı səslənmir ki, bu əməli törədəcək riskə malik qüvvə yoxdur. Hakimiyyətin daxilində tez-tez qarşıdurmalar olması ilə bağlı radikal müxalifət qəzetlərində yazılar dərc olunsa da, məhz, həmin yazıların sonu belə bitir: "Məmurlar hakimiyyətə təhlükə olanda birləşməyi bacarır". Jurnalistin bıçaqlanması bütövlükdə iqtidar üçün təxribatdırsa, deməli, ortada ciddi təhlükə var. Qruplaşma yaratdıqları iddia olunan oliqarx məmurlar belə, təhlükəsiz oyunu xoşlayır. Odla o vaxt oynamaq olar ki, o, sənin əlini yandırmasın. "Azadlıq"ın əməkdaşına qarşı zorakılıq bütövlükdə hakimiyyətin oda düşməsi deməkdir.

Kənardan iki qüvvə, ikisinin də qulpu qırıq qüvvə

Təxribatiın kənar, yəni iqtidara zidd siyasət yürüdən qüvvələr tərəfindən hazırlandığını düşünmək də məntiqsizlikdir. Birincisi, "iqtidara zidd siyasət yürüdən qüvvələr" dedikdə xaric nəzərdə tutulmamalıdır. Çünki elə bir nüfuzlu ölkə, yaxud təşkilat yoxdur ki, Azərbaycanın indiki hakimiyyətini dəstəkləməsin. Hətta müxalifət düşərgəsində bu faktoru nəzərə alıb, artıq indiki iqtidar komandasının növbəti prezident seçkisində qələbə qazanacağını yəqinləşdirənlərin sayı durmadan artır. Təxribatın müxalifət ideoloqlarının düşüncəsi olduğunu dilə gətirmək isə bekarçılıq əlamətidir. Çünki Azərbaycanda hakimiyyətə gəlmək istəyən müxalifət partiyası yoxdur. Bütün proseslər görüntüyə hesablanıb. Zaman-zaman müxalifət liderlərinin "ali məqsədimiz hakimiyyətə gəlmək deyil" deməsi də qənaətimizin doğru olduğunu sübut edir. Məqsədi hakimiyyətə gəlmək olmayan qüvvədən qələbəyə hesablanan çirkin siyasi üsül gözləmək absurddur. Dünyada təxribat hesabına hakimiyyətə yiyələnən qüvvələrin varlığı ilə bağlı xeyli nümunələr göstərmək olar.

 Tanınmayan jurnalistdən qorxmazlar

 A.Xəlilin bıçaqlanmasının səbəbini araşdıran zaman sifarişin hakimiyyətin yüksək eşalonundan gəlməsi fikri azacıq da olsa adamı məşğul edir. Bir neçə dəqiqədən sonra isə bu versiyanın havadan asılı olduğu aydınlaşır. O şəxs birbaşa hakimiyyəti idarə edənlərin sifarişinin qurbanı olur ki, təhlükəli fiqur sayılır. Məsələn, jurnalistdirsə, bir neçə yazısı ilə iqtidara qarşı narazılıq dalğasının böyüməsinə imkan açır. A.Xəlil jurnalistika ailəsinə təzə üzv olduğundan, hətta yazılarında xeyli üslub səhvləri etdiyindən, hələ yazmağı öyrəndiyindən onun barəsində "güclü jurnalistdir" demək yalnışdır. Sadəcə, iki harınlamış şəxs onu jurnalistika aləmində "populyar" etdi. Sonra daha dörd harınlamış şəxs hansısa harınlamış başqa şəxslərin sifarişi ilə onu bıçaqladı.

Torpaq yıxan evlər

 Əlbəttə, hadisə öncədən hazırlanıb. Sadəcə, bu hazırlıqla nə hakimiyyətə təxribat məqsədi güdülüb, nə yüksək dairələrdən sifariş gəlib, nə də müxalifət aranı qarışdırıb. Beş-altı sot torpaq satıb varlanan alverçilər qarşılarına çıxan daşı təpiklə kənara tullamaq istəyib. Daş ağır olduğundan belə qərara gəliblər ki, əyilib onu yerdən götürsünlər və bacardıqları qədər uzağa atsınlar Elə bıçağın cəmi bir dəfə bədənə yeridilməsi daşın itirilmə məqsədindən yox, uzağa atılma məqsədindən xəbər verir.

 Ad, soyad, şəkil və pul

Gülər Əhmədovadan üzr istəyib, bir daha yazırıq ki, jurnalistin bıçaqlanması sıradan hadisə deyil, jurnalisti bıçaqlayanlar və sifarişçilər sıradan olan şəxslərdir. Adları da məlumdur, soyadları da, hələ üstəlik şəkilləri də var. Hə, bir də pulları çoxdur. Ola bilsin bu fakt onların adlarının, soyadlarının və şəkillərinin üzərinə tünd rəngli qalın pərdə çəkib.

Açar sözlər:

Elnarə deyir ki, duelə getməməklə Teymur Əmraha şans qazandırıb

Teymur Əmrah isə "Elnarə hələ uşaqdır" söyləyir

Emin Musəvi də "Elnarə daha məni maraqlandırmır" deyir

"Nömrə-1" yarışmasında Teymur Əmrahı duelə çağıran Elnarə son məqamda canlı yayıma gəlmək fikrindən vaz keçmişdi. Müğənni Elnarənin bu addımı heç də birmənalı qarşılanmadı. Xəbərsiz, heç bir aydınlıq gətirmədən canlı yayımda müsabiqənin şərtlərini pozmaq həm layihə təşkilatçılarını pis vəziyyətdə qoydu, həm də tamaşaçıların narahatlığına səbəb oldu.

Bir həftə ötməsinə baxmayaraq "Elnarə nədən həmin gün canlı yayıma gəlməkdən imtina etdi" sualına hələ ki cavab verilməmişdi. Ötən gün Elnarənin agentliklərdən birinə verdiyi cavab isə təbii ki, bu məsələni yenidən gündəmə gətirdi. Agentliyin yaydığı məlumata görə, guya Elnarə Teymur Əmraha yazığı gəldiyi üçün son məqamda verilişə gəlməkdən imtina edib. Məsələyə aydınlıq gətirilməsi üçün Elnarənin özü ilə əlaqə saxlamaq qərarına gəldik. Gənc müğənni "Şərq"ə eksklüziv açıqlamasında "İlk öncə onu qeyd edim ki, bu günə qədər olayla bağlı heç bir mətbuat orqanına, agentliyə məlumat verməmişəm. Ümumiyyətlə, bu barədə indiyə qədər heç kimin yanında fikir söyləməmişəm. Heç kimin, heç bir jurnalistin sualına cavab olaraq "Teymur Əmraha yazığım gəlir" fikrini işlətməmişəm. İlk olaraq "Şərq"ə açıqlayıram. Əvvəla, mən bundan artıq heç bir həmkarımla münasibətimin pozulmasını istəmədim. Layihə təşkilatçıları da bir həftə öncə mənim müsabiqədən uzaqlaşmaq istədiyimi bilirdilər. Bu barədə onlara məlumat vermişdim. Sadəcə, Nadir Qafarzadə və Eyyub Yaqubovdan fərqli olaraq birdən-birə layihədən yox olmaq istəmədim. Layihədən uzaqlaşmağıma səbəb isə tamamilə başqa bir amildir. Bu layihəyə dəvət olunanda müəyyən şərtlər məndən gizlədilmişdi. Konkret olaraq layihədə kimisə görmək istəmədiyimi bildirmək, onu vərəq üzərində yazıb duelə çağırmaq kimi şərtlərdən xəbərsiz idim. Hardasa bu layihə "Maşın-şou" və "Qəfəs"də olan bəzi şərtlərə bənzəyirdi. Bu da məni qane etmədi. Çox düşünüb-daşındım ki, hansı şəkildə layihədən uzaqlaşım ki, həm mənim canım qurtarsın, həm də davasız, sakitcə gedim. Birdən-birə getməyim verilişdə boşluq yaradacaqdı. Mən bunu istəmədim. Ona görə də kimisə duelə çağırmalı idim. Teymur Əmrahı seçməyimə səbəb isə o idi ki, fikrimcə, orada, canlı yayımda, tamaşaçı qarşısında iki saatdan artıq ifa etmək məhz ona qismət olmalı idi. Çünki Teymur Əmrahın sənətinə böyük hörmətim var və hesab etdim ki, Teymur Əmrahı çağırsam, iki saatdan artıq tamaşaçı qarşısında çıxış etməklə tamaşaçıya zövq verə bilər. Əslində mən Teymur Əmraha pislik etmədim. İmkan yarandı ki, o, iki saatdan artıq canlı yayımda konsert proqramı ilə çıxış etsin. Yəqin ki, Teymur Əmrahın indiyə qədər canlı yayımda iki saatdan artıq çıxışı olmamışdı. İnanmıram ki, bundan sonra da belə bir fürsət yenidən onun əlinə düşə bilər. Seçimin Teymur Əmrah üzərində qalmasının əsas səbəbi məhz bu idi. Mənim özüm də onun ifasını bəyəndiyimdən və sənətinə hörmət etdiyimdən həmin gün tamaşaçıların əsl sənət görməyini istədim" söylədi. 

 Məsələ ilə bağlı Teymur Əmrahla da əlaqə saxladıq. Elnarənin həmin gün onu dueldə tək qoymasına münasibətini öyrəndik. İnciyib-incimədiyini soruşduq. Teymur Əmrah "Əvvəla, onu deyim ki, mən Elnarədən inciməmişəm, onun sənətinə, şəxsiyyətinə hörmətim var. Bir də ki o, uşaqdır. Duelə gəlməməyini də pislik və ya hörmətsizlik kimi qəbul etməmişəm. Sizə hansı fikirləri söyləyibsə, o fikirlərə hörmətlə yanaşıram" bildirdi.

   Təbii ki, layihənin aparıcısı və təşkilatçılarından biri olan Emin Musəvi ilə də əlaqə saxladıq. Emin Musəvi həmin gündən sonra Elnarə ilə əlaqə saxlamadığını bildirdi: "Sözün düzü, o sənətçi məni maraqlandırmır. O, ilk növbədə tamaşaçılara hörmətsizlik nümayiş etdirdi. Bundan artıq Elnarə barədə fikir söyləmək istəmirəm".

Açar sözlər:

"Bizim ayağımız futbola yaramır"

 Müsahibəyə yenicə başlamışdıq ki, Aqil Abbas yarızarafat, yarıciddi şəkildə qarşımızda şərt qoydu: "Mənə Aqil müəllim demə, ya Aqil Abbas de, ya da eləcə, müəllim".

Razılaşdıq. Və müasir Azərbaycan mətbuatının müəllimlərindən olan Aqil Abbasla onun istəyinə uyğun olaraq futboldan danışdıq.

 - İlk sualım bir az bayağı səslənəcək: futbol sizin üçün nədi?

   - Futbol həyatdı - elmdi, mədəniyyətdi, incəsənətdi, teatrdı. Mən futbola, əsasən də Türkiyənin, türk klublarının oyunlarına sakit baxa bilmirəm. Çox həyəcanlanıram. Açığın deyim, axır vaxtlar Türkiyənin oyunlarına baxmağa qorxuram da. Ürəyimə bir şey olacağından ehtiyatlanıram.

   O gün - müsəlmanın o günü Türkiyə kimnənsə oynayırdı. Evdə baxırdım. Bu "moment" qonaq gəldi. Düzü, bir az hirsləndim. Heç futbol vaxtı da qonaq gedərlər. Nəysə. Uşaqlarım da oturub yanımda, futbola baxırıq. Türkiyə qol vuranda nətəhər sevindimsə, stolun üstünə çıxıb qışqırdım: "Qoool, qoool..." Gördüm, qonaq təəccüblə baxır. Dedim, maa niyə baxırsan, televizora bax ey, qol vurublar...

   - Türkiyə dünya çempionatında üçüncü yeri tutanda da sevincdən həyəcanınızı gizlədə bilməmişdiniz: əlinizi maşının "lük"undan çıxarıb qardaş ölkənin bayrağını yelləyirdiniz.

   - Hə. Onda da səfirə bir az hirslənmişdim. Camaat sevindiyindən yığılıb Türkiyə səfirliyinin qabağına, bu da oturub kabinetində. Bir çıxıb "sağ ol" da demirdi. Axırda getdim səfirliyin qapısına, orda da bir-iki polis dayanmışdı, onların yanında səfirin ünvanına dişimin dibindən çıxanı dedim. Ta bilmirəm, sonra nə baş verdi, səfir balkona çıxıb əlin yellədi.

   - Türkiyə futbolundan çox danışdıq, gəlin özümüzə qayıdaq. Sizcə, Azərbaycan futbolu niyə irəli gedə bilmir?

   - Əvvəla Azərbaycanda futbol var ki, qabağa da gedə? Mən dəfələrlə qəzetdə yazmışam, bizimkilər futbol oynamırlar, top-top oynayırlar. Bunlar ayrı-ayrı şeydi, dədə. Top-top bilirsən də nədi? Orta məktəbdə oxuyanda bədən tərbiyə müəllimi ortaya top atırdı, uşaq da başlayırdı 45 dəyqə topun dalınca qaçmağa. Bax, bizimkilərin də oynadığı top-topdu. Bu futbol deyil. Bayaq dedim axı, futbol elmdi, mədəniyyətdi, incəsənətdi, teatrdı. Gör nə qədər şey var futbolun içində. Bunlar hələ Azərbaycana gəlib çatmayıb. İndi-indi Azərbaycanda futbol yaratmaq istəyirlər, bu qədər pul buraxırlar. Pulu buraxdınsa, bu hələ o demək deyil ki, futbol mədəniyyəti yarada biləssən. Adamın pulu olanda onun mədəniyyəti olur? Durduğum yerdə, gətir maa pul ver, mən mədəniyyətli olajam, ya sənətim olajax? Mümkün deyil axı, dədə bu.

   Azərbaycan futbolunun qabağa getməyi çox çətin olacaq və buna uzun illər lazımdır.

   - Bəlkə bizim ümumiyyətlə, futbol oynamaq qabiliyyətimiz yoxdu?

   - Bilirsən, bizim ayağımız futbola yaramır. Güləşməyi bajarırıq, dalaşmağı bajarırıq, amma futbolu oynaya bilmirikı.

   Azərbaycanda futbol mədəniyyəti olsa da, 80-ci illərdə o mədəniyyət dağıldı. Həmin mədəniyyəti də sovet hökuməti bizi döyə-döyə, söyə-söyə, təpikləyə-təpikləyə yaratmışdı. Necə ki, bunu ədəbiyyatda və incəsənətdə etmişdi. İndi pul var, amma bizi döyən yoxdu. Ona görə də nə simfoniya, nə balet, nə sonata, nə də kontata yazan var.

   - Siz iddia edirsiniz ki, bizimkiləri döyə-döyə futbolçu eləyiblər?

   - Futbol olub də Azərbaycanda. 1965-ci ildə başladı, təxminən 78-ci ildə qurtardı. Bayaq dedim ki, futbol həm də mədəniyyətdi. Yəni dünyanın futbol mədəniyyəti bura gəlməli, bizimki də ora getməlidi. Baxın də, Almaniyaya, Fransaya. O ölkələrdə futbolçu çatışmır ki, onlar Braziliyadan, Argentinadan legioner gətirirlər? Yaxud əksinə. Yəni Braziliya Avropanın, Avropa isə Braziliyanın futbol mədəniyyətini öyrənmək istəyir və öyrənir.

   - Azərbaycandakı legionerlər dediyiniz futbol mədəniyyətini bura gətirə biliblər?

   - Mən Azərbaycan çempionatında xarici futbolçuların çıxış etməsinin əleyhinə deyiləm. Bu, adi bir şeydi. Amma bütün gücü kənardan gətirilənlərə bağlamaq doğru deyil. Nə bilim, hansısa zırrımaya zorla Azərbaycan vətəndaşlığını qəbul etdirib onu milli komandaya cəlb eləmək ayıb bir şeydi. Azərbaycan öz futbolunu yaratmalıdı. Eybi yox, üç il, beş il Avropaya getməyək. Amma gec də olsa, öz futbolumuzu yaradaq, sonra Avropaya çıxaq. Yəni biz yaxşı legionerlərdən, səviyyəli legionerlərdən əsl futbol mədəniyyəti götürməliyik. Amma saxta pasport verib onları milli komandaya cəlb eləməklə biz qabağa gedə bilməyəcəyik.

   - Həm də bizim öz futbolçularımız Azərbaycanda oynayan legionerlərin bir çoxundan üstündülər.

   - Guya onlar gəlib burda nağayrırlar ki? Əgər Adamiya ilə də 5:0 uduzuruqsa, daha ona nə ehtiyac var, elə özümüzünkülərlə uduzaq də. Əgər biz özümüz uduzmağı bacarırıqsa, daha niyə xaricdən futbolçu gətiririk. Bütün komandalar qara futbolçularla doludu. Hamısı göstərmək istəyir ki, mənim komandamda legioner var. Oynaya da bilmirlər ey! Belədirsə, ta qıraqdan niyə səviyyəsiz futbolçu gətirirsiniz? Bakıda restoranların qabağı doludu qaralarla, gətirin oynadın də.

   - AFFA-nın fəaliyyətindən də narazısız?

   - Mən AFFA-nın işindən heç vaxt razı olmamışam. Fuad Musayev futbolu bilirdi. Amma onun futbol yanğısı yoxuydu. Futbolu bilmək azdı, ona həm də ağlamaq və yanmaq lazımdı. Fuad Musayev kimdənsə inciyirdi, onun hayıfını futboldan, futbolçudan, klublardan çıxırdı. Hansı komandanın prezidentiylə arası yoxuydusa, tapşırırdı ki, həmin komandanı uduzdursunlar. Belə olmaz axı, qaqa. Sən kimnənsə küsülüsünsə, get, ya sən ona güllə vur, ya da o sənə, qurtarsın getsin.

   Sonra Allah rəhmət eləsin, Ramiz Mirzəyev gəldi. Ramiz Mirzəyevi də AFFA-ya ona görə prezident seçmişdilər ki, onun pulu vardı. Ay dədə, başına dönüm, pula qalsa, Berezovskinin pulu hamıdan çoxdu, onu UEFA-nın sədri seçsinlər də. Ya da Bill Qeyts, Amerika Futbol Federasiyasının prezidenti olsun də. Əgər hər şey pulnan ölçülürdüsə, onda Platinini niyə UEFA prezidenti seçdilər?

   - Sizin dediyinizdə həqiqət var. Amma gəlin Azərbaycan reallığını da nəzərə alaq. Deyək ki, indi AFFA prezidentliyinə İsgəndər Cavadovu gətirsələr, onda futbola kim pul buraxacaq?

   - Pulu verən versin də. Röya oxuyur heləmi? Pulu verən sponsor oxumur ki, Röya oxuyur də. Yəni futbolu bilən adam olmalıdır AFFA-nın başında. Pulu buraxan da dursun qıraqda, futbolnan yansın, futbolnan yaşasın, işi həm də futbol olsun.

   Bir misal çəkim, sənin özünün "Qarabağ" komandasıyla bağlı məlumatların var. Mən o komandanın prezidenti də olmuşam, fəxri prezidenti də. Biz o komandanı təhvil verdik "Azərsun"a. "Azərsun"un pulu var, amma "Qarabağ"ın oyunu yoxdu.

   Bizim vaxtımızda, belə də yaz, əl açıb dilənirdik ki, futbolçunun çörək pulun verək, yatmaq pulun verək. Avropaya gedəndə bilet almağa pulumuz olmayıb, sonadək dirənmişik, bilet pulun yığıb Avropaya getmişik. İndi həmin o aj "Qarabağ" komandası ilə indiki tox "Qarabağ"ı müqayisə edin. Bizim vaxtımızdakı "Qarabağ" ən pis halda Avropada İntertoto kubokunda yarışıb. İndiki milyoner "Qarabağ" komandası isə Biləcəridən o tərəfə getməyib, gedə də bilməyəjək. Ömrü boyü gedə bilməyəjək.

   - Niyə?

   - Çünki pul futbol oynamır, qardaş. Dedim də, futbol yanmaqdı, ölməkdi, ağlamaqdı. "Qarabağ" komandası uduzanda o komandanın prezidenti ağlamır, o komandanın baş məşqçisi ağlamır, o komandaya futbolçu gətirən ağlamır, o legioner... ağlamır. Amma bizimkilər ağlıyırdılar.

   Biz Çexiyada "Yablonets"lə oynayanda 5:0 uduzduq, oğlum da yanımdaydı. Üçüncü top vurulanda biz ağladıq. Görüm indi "Qarabağ" uduzanda o komandaya pul verənlər bir dəfə ağlayıb? Ağlamıyıb, dədə. Ona görə də o komanda ola bilməz. İndi "Qarabağ" komandası nətəhər oynayır, mən məəttəl qalıram.

   - Deyəsən, "Qarabağ"dan çox incimisiniz, heç oyunlarına da getmirsiniz.

   - Bəli, incimişəm və getmirəm. Çünki indiki "Qarabağ" Ağdamın deyil, "Azərsun"undu. Mən "Qarabağ" Ağdamın olanda o komandayla yaşamışam. Hələ arada "Qarabağ"ın qabağına da bir "Azərsun" qoşmuşdular. Sonra bilmirəm qəzetdə yazdıq, ya kimsə nəsə dedisə, o sözü ordan götürdülər. Qardaş, bizim komandamızın adın niyə batırıblar? Həsən Sarıyevdən, Nazim Abdullayevdən, Yunis İldırımzadədən, Adil Nadirovdan, mən Aqil Abbasdan sonra o komanda nəyə nail olubsa, göstərsinlər mənə. Desinlər ki, bir dəfə Azərbaycandan kənara gedib.

   - Bir dəfə Avropaya getdilər, amma pis uduzdular.

   - Onda da o komandanı bizdən almışdılar, köhnə "baqaj" hələ qılmışdı.

   - Bəlkə günah sponsorda yox, məşqçidədir.

   - Bilirsən, bizdə bütün klublarda "sostav"ı prezidentlər müəyyənləşdirir. Bir misal yadıma düşdü: mahnını pulu verən sifariş edir. Bizim futbolda da belədir. Məşqçi yazıq da, nağayrsın, ajından öləsi deyil ki, prezidentin "zakaz"ıynan işləyir.

   - Siz özünüz "Qarabağ"ın prezidenti olanda belə "zakaz"lar vermisiniz?

   - Yox. Əgər mən Aqil Abbas da bunu eləsəydim, daha o birilərindən nə fərqim olacaqdı?!

   - Yeni "Qarabağ" komandası yaradacağınız barədə məlumatlar doğrudur?

   - Bəli. Mən, Yunis İldırımzadə və Habil Qurbanov növbəti mövsümdə birinci dəstəyə özümüz "Qarabağ" komandası buraxacağıq. Özü də bu, elə bir komanda olacaq ki, kimə uduzsa da, indiki "Qarabağ"ı mütləq udacaq.

   - "Qarabağ"dan savayı sizin başqa bir komandanız da vardı: "Ədalət" qəzetinin jurnalistlərin futbol çempionatında yarışan komandası. "Qarabağ"dan fərqli olaraq, "Ədalət" həmişə uduzurdu...

   - Birincisi, bizimkilər futbol oynaya bilmirlər. İkincisi də, jurnalistlərin çempionatında "lipa"lar doluydu, professional futbolçuları qəzet komandalarına gətirmişdilər.

   - Bir dəfə "Ədalət" qəzetinin oyunçusu topu öz qapısına vuranda meydana daxil olub onu qucaqlamışdınız.

   - Deyim də necə oldu. 6:0 hesabıyla uduzurduq, oyunun axırlarında bizim Nicat avtoqol etdi. Mən də girdim "polyaya", Nicatı qucaqlayıb öpdüm. Dedim, kişi adamsan, öz qapımıza da olsa, axır ki, qol vurduq.

  - Bir sual da verim söhbəti yekunlaşdıraq: Aqil Abbas, siz niyə futbol oynamırsınız?

 - Mən uşaqlıqda yaxşı qapıçı dururdum, amma bir dostum vardı, o, məndən də yaxşı dayanırdı. Ona görə də həmişə "zapas"da qalırdım. Amma mən "zolotoy zapas" olmuşam.

Açar sözlər:

• Əsas Səhifə
• Haqqında

• May 2008 (1)
• Aprel 2008 (4)
• Mart 2008 (66)

• İndi blogda: 5
• Keçən ayın hiti: 1278
• Dünənki hit: 27
• Bugünki hit: 40
• Ümumi hit: 12002

• RSS